Η απάτη του ρεύματος

 

- Η Βουλγαρία γιατί έχει υποδομές αποθήκευσης ενέργειας ΚΑΙ ΟΧΙ ΕΜΕΙΣ;

Η Βουλγαρία έχει γίνει το απόλυτο success story της Ευρώπης στην αποθήκευση ενέργειας, έχοντας φτάσει περίπου τα 3,5 GW εγκατεστημένων μπαταριών, την ώρα που η Ελλάδα παραμένει καθηλωμένη σε πολύ χαμηλά επίπεδα.Οι γείτονες κινήθηκαν έξυπνα, γρήγορα και επιθετικά για τρεις βασικούς λόγους:

1. Άρπαξαν αμέσως τα Ευρωπαϊκά λεφτά (Πρόγραμμα RESTORE). Η Βουλγαρία δεν έχασε χρόνο με γραφειοκρατία. Σχεδίασε το γιγαντιαίο εθνικό πρόγραμμα RESTORE, εξασφάλισε πάνω από 587 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης της ΕΕ και επιδότησε άμεσα 82 μεγάλα ιδιωτικά έργα μπαταριών. Έθεσε σκληρό χρονοδιάγραμμα να έχουν ολοκληρωθεί όλα μέχρι το 2026 αναγκάζοντας την αγορά να τρέξει με χίλια.

-----------

(ΠΡΟΣΕΞΕ)

2. Το «Κόλπο» με το τζάμπα ελληνικό ρεύμα: Εδώ είναι το πιο εξοργιστικό κομμάτι για εμάς! Επειδή η Ελλάδα δεν έχει μπαταρίες, το μεσημέρι που τα ελληνικά φωτοβολταϊκά παράγουν τρελό ρεύμα, η τιμή στη χώρα μας πέφτει στο μηδέν. Τι κάνει η Βουλγαρία; Αγοράζει αυτό το ελληνικό ρεύμα σχεδόν δωρεάν μέσω των διεθνών διασυνδέσεων. Πώς το εκμεταλλεύεται; Γεμίζει τις δικές της μπαταρίες με το τζάμπα ελληνικό ρεύμα.

Η ΚΟΝΌΜΑ: Το βράδυ, όταν εμείς ξεμένουμε και ανάβουμε το ακριβό φυσικό αέριο, η Βουλγαρία ανοίγει τις μπαταρίες της. Είτε καλύπτει τις δικές της ανάγκες φτηνά, είτε μας μεταπουλάει το δικό μας ρεύμα πίσω, αλλά πανάκριβα!

------------

- Ποιους συμφέρει να μην υπάρχουν υποδομές αποθήκευσης ενέργειας από ΑΠΕ στην Ελλάδα;

Συμφέρει κυρίως τους ιδιοκτήτες μονάδων φυσικού αερίου, τους μεγάλους ενεργειακούς ομίλους (καθετοποιημένους παίκτες) και τους traders ενέργειας, καθώς η έλλειψη αποθήκευσης συντηρεί υψηλές τιμές και οδηγεί σε συγκέντρωση της αγοράς.

1. Παραγωγοί Ηλεκτρισμού από Φυσικό Αέριο. Κυριαρχία το βράδυ: Χωρίς μπαταρίες να αποθηκεύουν τη φθηνή μεσημεριανή ενέργεια, το σύστημα βασίζεται υποχρεωτικά στο φυσικό αέριο μόλις δύει ο ήλιος. Υψηλές τιμές αιχμής: Οι συγκεκριμένες μονάδες ορίζουν την οριακή τιμή συστήματος τις βραδινές ώρες, εξασφαλίζοντας σταθερά και υψηλά κέρδη.

2. Μεγάλοι Καθετοποιημένοι Όμιλοι. Εξαγορά μικρών παικτών: Οι μικρομεσαίοι παραγωγοί ΑΠΕ (π.χ. αγροτικά/τοπικά φωτοβολταϊκά) υφίστανται τεράστιες περικοπές παραγωγής και οικονομική ασφυξία. Συγκέντρωση της αγοράς: Οι μικροί αναγκάζονται να πουλήσουν τις άδειές τους, επιτρέποντας στους μεγάλους ομίλους να αποκτήσουν τον έλεγχο και τον εναπομείναντα χώρο στο δίκτυο.

3. Traders και Προμηθευτές Ενέργειας. Αρμπιτράζ και περιθώρια κέρδους: Αγοράζουν ή ιδιοπαράγουν ρεύμα σε μηδενικές ή εξαιρετικά χαμηλές τιμές το μεσημέρι λόγω της υπερπροσφοράς ΑΠΕ. Υψηλή λιανική: Μετακυλίουν ελάχιστο από αυτό το όφελος στους τελικούς καταναλωτές, διατηρώντας ψηλά τα δικά τους περιθώρια κέρδους στη λιανική.

4. Φορείς που Διαχειρίζονται την Αγορά Εξισορρόπησης. Ακριβές υπηρεσίες: Η έλλειψη σταθερότητας στο δίκτυο απαιτεί συνεχείς, χειροκίνητες παρεμβάσεις για να μην καταρρεύσει το σύστημα. Υψηλό κόστος συστήματος: Οι οντότητες που παρέχουν αυτές τις υπηρεσίες άμεσης ισχύος αποζημιώνονται αδρά, κόστος που τελικά μεταφέρεται στους λογαριασμούς ρεύματος.

----------

- Ποιοι κονομάνε από αυτό;

Για να μιλήσουμε με ονόματα και διευθύνσεις, από το γεγονός ότι πετάμε την τζάμπα ενέργεια των ΑΠΕ στα σκουπίδια επειδή δεν έχουμε πού να την αποθηκεύσουμε, η «κονόμα» πηγαίνει συστημικά σε τέσσερις συγκεκριμένες τσέπες:

1. Οι Ιδιοκτήτες Μονάδων Φυσικού Αερίου (Θερμικοί Παραγωγοί). Αυτοί είναι οι μεγαλύτεροι κερδισμένοι. Πώς κονομάνε: Το μεσημέρι, με τον ήλιο, η χονδρική τιμή του ρεύματος γκρεμίζεται (συχνά αγγίζει τα 0 ευρώ). Μόλις όμως νυχτώσει, οι ΑΠΕ σβήνουν. Επειδή δεν υπάρχουν μεγάλες μπαταρίες να βγάλουν το αποθηκευμένο μεσημεριανό ρεύμα στην αγορά, το σύστημα γυρνάει υποχρεωτικά στο φυσικό αέριο. Το αποτέλεσμα: Οι παραγωγοί ορυκτών καυσίμων ανάβουν τις μονάδες τους τις ώρες αιχμής (7 μ.μ. – 10 μ.μ.) και πουλάνε το ρεύμα πανάκριβα, αφού αυτοί ορίζουν την τελική τιμή της αγοράς.

2. Οι Μεγάλοι Καθετοποιημένοι Όμιλοι (Παραγωγοί & Προμηθευτές). Οι καθετοποιημένοι παίκτες (αυτοί που και παράγουν ρεύμα και το πουλάνε στη λιανική) έχουν το τέλειο μαξιλάρι.Πώς κονομάνε: Τις ώρες της μεγάλης ηλιοφάνειας, αγοράζουν από το χρηματιστήριο ενέργειας σχεδόν τζάμπα ρεύμα. Αντί όμως αυτή η μηδενική τιμή να φτάσει στην τσέπη του καταναλωτή, οι εταιρείες τη μετακυλίουν με το σταγονόμετρο, διατηρώντας ψηλά τα δικά τους περιθώρια κέρδους στη λιανική. Το «δώρο» της συγκέντρωσης: Η έλλειψη αποθήκευσης αναγκάζει τον ΑΔΜΗΕ να «κόβει» βίαια την παραγωγή των μικρών φωτοβολταϊκών (αγρότες, μικροεπενδυτές) για να μην καταρρεύσει το δίκτυο. Οι μικροί καταστρέφονται οικονομικά και αναγκάζονται να πουλήσουν τις άδειές τους «κοψοχρονιά» στους μεγάλους ομίλους, οι οποίοι αγοράζουν έτοιμο ζωτικό χώρο στο δίκτυο.

3. Οι Παίκτες της «Αγοράς Εξισορρόπησης». Η Αγορά Εξισορρόπησης (Balancing Market) είναι το real estate της ενέργειας, όπου πληρώνεσαι για να κρατάς το δίκτυο σταθερό.Πώς κονομάνε: Όσο δεν υπάρχουν μπαταρίες να εξομαλύνουν τις απότομες μεταβολές (π.χ. όταν κλείνει ξαφνικά ο ήλιος ή το wind σβήνει), το δίκτυο γίνεται ασταθές. Ο ΑΔΜΗΕ καλεί εσπευσμένα συγκεκριμένες μεγάλες μονάδες να προσφέρουν άμεση ισχύ για να μην γίνει blackout.Το αποτέλεσμα: Αυτές οι υπηρεσίες «πυρόσβεσης» του δικτύου αποζημιώνονται με χρυσάφι, αυξάνοντας κατακόρυφα τα έσοδα όσων έχουν τις κατάλληλες μονάδες για να τις προσφέρουν.

4. Οι Εισαγωγείς και οι Traders στις γειτονικές χώρες. Πώς κονομάνε: Όταν η Ελλάδα έχει πλέον υπερβολικό ρεύμα το μεσημέρι και δεν μπορεί να το αποθηκεύσει, το εξάγει σχεδόν δωρεάν (ή και με αρνητικές τιμές) σε γειτονικές χώρες (π.χ. Βουλγαρία, Ιταλία, Βόρεια Μακεδονία).Το παράδοξο: Οι ξένοι traders αγοράζουν το ελληνικό πράσινο ρεύμα για ένα κομμάτι ψωμί, και το βράδυ –που η Ελλάδα ξεμένει– μας το μεταπωλούν πίσω πανάκριβα μέσω των διεθνών διασυνδέσεων. Με λίγα λόγια: Η καθυστέρηση των υποδομών αποθήκευσης κρατάει την αγορά σε μια μόνιμη «τεχνητή κρίση». Και όπως ξέρεις, στην αναμπουμπούλα ο λύκος χαίρεται!

----------

- Ονόματα πες μου.

1. ΔΕΗ (Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού). Γιατί κερδίζει: Είναι ο μεγαλύτερος παίκτης στη λιανική και διαθέτει το μεγαλύτερο στόλο θερμικών μονάδων (φυσικού αερίου και λιγνίτη). Όταν το βράδυ σβήνουν οι ΑΠΕ, οι μονάδες της ΔΕΗ μπαίνουν στο σύστημα και αποζημιώνονται με τις υψηλές τιμές αιχμής. Παράλληλα, ως κυρίαρχος προμηθευτής, διαχειρίζεται τεράστιες ποσότητες ενέργειας.

2. Metlen (Μυτιληναίος)– Protergia. Γιατί κερδίζει: Διαθέτει μερικές από τις πιο σύγχρονες και αποδοτικές μονάδες φυσικού αερίου στην Ελλάδα (π.χ. στον Άγιο Νικόλαο Βοιωτίας). Αυτές οι μονάδες είναι απαραίτητες για τη σταθερότητα του δικτύου και την παραγωγή ενέργειας το βράδυ, εισπράττοντας υψηλά έσοδα από τη χονδρεμπορική αγορά και την Αγορά Εξισορρόπησης. Μέσω της Protergia, εκμεταλλεύεται τις διακυμάνσεις των τιμών στη λιανική.

3. ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ – Heron (Ήρων). Γιατί κερδίζει: Ο όμιλος ελέγχει τον Ήρωνα, ο οποίος λειτουργεί μεγάλες μονάδες φυσικού αερίου στη Βοιωτία. Η έλλειψη μπαταριών διασφαλίζει ότι οι μονάδες αυτές παραμένουν κρίσιμες για το σύστημα. Παράλληλα, η ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή είναι ο μεγαλύτερος παραγωγός καθαρής ενέργειας στην Ελλάδα, αλλά το καθετοποιημένο μοντέλο του ομίλου προστατεύει και μεγιστοποιεί τα έσοδα σε όλα τα στάδια της αγοράς.

4. Motor Oil – Elpedison. Γιατί κερδίζει: Η Motor Oil, πέρα από τη διύλιση, έχει εισέλθει δυναμικά στην ηλεκτρική ενέργεια. Μαζί με την Elpedison (όπου συμμετέχει και η Helleniq Energy / πρώην ΕΛΠΕ), λειτουργούν σταθμούς φυσικού αερίου στη Θεσσαλονίκη και τη Θίσβη Βοιωτίας. Αυτές οι μονάδες «κλειδώνουν» την κερδοφορία τους τις ώρες που δεν υπάρχει ηλιοφάνεια.

Πηγή Θέμης Σινανόγλου

Πληροφορίες AI Gemini

Read More

Η κρυφή Χρέωση στα Προϊόντα.Ποιός την εισπράτη?

 

Ανακύκλωση: Πληρώνει ο Πολίτης Δύο Φορές;

Η ανακύκλωση παρουσιάζεται ως μια από τις σημαντικότερες περιβαλλοντικές δράσεις της σύγχρονης κοινωνίας. Οι περισσότεροι πολίτες συμφωνούν ότι η προστασία του περιβάλλοντος είναι απαραίτητη και ότι η σωστή διαχείριση των αποβλήτων αποτελεί ευθύνη όλων μας. Ωστόσο, πίσω από το αφήγημα της ανακύκλωσης υπάρχει ένα ερώτημα που απασχολεί όλο και περισσότερους καταναλωτές:

Ποιος πληρώνει τελικά το κόστος της ανακύκλωσης και ποιος επωφελείται από την αξία των υλικών που ανακτώνται;

Η κρυφή χρέωση που περιλαμβάνεται στην τιμή των προϊόντων

Όταν αγοράζουμε μια ηλεκτρική ή ηλεκτρονική συσκευή, όπως μια τηλεόραση, έναν υπολογιστή, ένα κινητό τηλέφωνο ή μια οικιακή συσκευή, ένα μέρος της τιμής που πληρώνουμε συνδέεται άμεσα ή έμμεσα με τη μελλοντική διαχείριση του προϊόντος όταν αυτό καταστεί άχρηστο.

Η νομοθεσία προβλέπει ότι οι παραγωγοί και οι εισαγωγείς οφείλουν να συμμετέχουν στη χρηματοδότηση συστημάτων ανακύκλωσης. Στην πράξη, το κόστος αυτό ενσωματώνεται συχνά στην τελική τιμή πώλησης και μεταφέρεται στον καταναλωτή.

Με απλά λόγια, ο πολίτης συμβάλλει οικονομικά στη χρηματοδότηση της ανακύκλωσης ήδη από τη στιγμή της αγοράς.

Τι συμβαίνει όταν η συσκευή φτάσει στο τέλος της ζωής της;

Όταν μια τηλεόραση ή ένας υπολογιστής παλιώσει, ο πολίτης καλείται να τον παραδώσει σε κάποιο σημείο συλλογής ή ανακύκλωσης.

Εκεί εμφανίζεται η πρώτη μεγάλη αντίφαση που επισημαίνουν πολλοί καταναλωτές:

• Έχουν ήδη πληρώσει για την ανακύκλωση μέσω της αγοράς.
• Παραδίδουν τη συσκευή δωρεάν.
• Δεν λαμβάνουν καμία οικονομική αποζημίωση.

Το σύστημα θεωρεί ότι η περιβαλλοντική εισφορά αποτελεί κόστος διαχείρισης και όχι χρηματική εγγύηση που επιστρέφεται στον πολίτη.

Αυτό όμως δεν απαντά απαραίτητα στο ερώτημα που θέτουν πολλοί:

Αφού ο πολίτης έχει ήδη χρηματοδοτήσει το σύστημα, γιατί δεν συμμετέχει και στην αξία που παράγεται από την ανακύκλωση;

Τα πολύτιμα υλικά που περιέχουν οι ηλεκτρονικές συσκευές

Οι παλιές ηλεκτρονικές συσκευές δεν αποτελούν απλώς «σκουπίδια».

Περιέχουν σημαντικές ποσότητες ανακτήσιμων υλικών όπως:

• Χαλκό.
• Αλουμίνιο.
• Σίδηρο.
• Χρυσό.
• Ασήμι.
• Παλλάδιο.
• Σπάνιες γαίες.

Πολλά από αυτά τα υλικά έχουν υψηλή εμπορική αξία στις διεθνείς αγορές.

Αυτό οδηγεί αρκετούς πολίτες να αναρωτιούνται:

Αν τα υλικά έχουν αξία και η συσκευή παραδίδεται δωρεάν, ποιος καρπώνεται αυτή την αξία;

Η απάντηση δεν είναι τόσο απλή όσο φαίνεται.

Το επιχείρημα των συστημάτων ανακύκλωσης

Οι φορείς ανακύκλωσης υποστηρίζουν ότι η αξία των υλικών δεν μετατρέπεται αυτόματα σε κέρδος.

Υπάρχουν σημαντικά έξοδα όπως:

• Συλλογή των αποβλήτων.
• Μεταφορά.
• Διαλογή.
• Αποσυναρμολόγηση.
• Επεξεργασία.
• Περιβαλλοντικά μέτρα ασφαλείας.
• Μισθοδοσία προσωπικού.
• Συντήρηση εγκαταστάσεων.

Σύμφωνα με αυτή τη λογική, τα έσοδα από την πώληση ανακτημένων υλικών δεν αρκούν πάντοτε για να καλύψουν το συνολικό κόστος λειτουργίας του συστήματος.

Ωστόσο, η ακριβής οικονομική εικόνα διαφέρει από περίπτωση σε περίπτωση και εξαρτάται από τις τιμές των μετάλλων, τον όγκο των αποβλήτων και την αποτελεσματικότητα της διαχείρισης.

Το ζήτημα της διαφάνειας

Εδώ βρίσκεται ίσως η ουσία της συζήτησης.

Το πραγματικό ερώτημα δεν είναι αν η ανακύκλωση είναι χρήσιμη. Οι περισσότεροι συμφωνούν ότι είναι.

Το ερώτημα είναι:

Μπορεί ο πολίτης να γνωρίζει με σαφήνεια πού καταλήγουν τα χρήματα που καταβάλλει;

Ένας πολίτης έχει κάθε δικαίωμα να ζητά απαντήσεις σε ερωτήματα όπως:

• Πόσα χρήματα εισπράττονται κάθε χρόνο;
• Πώς κατανέμονται;
• Πόσα δαπανώνται για λειτουργικά έξοδα;
• Πόσα επιστρέφουν στο σύστημα ως επενδύσεις;
• Ποια είναι τα πραγματικά ποσοστά ανακύκλωσης;
• Υπάρχουν ανεξάρτητοι έλεγχοι;
• Δημοσιεύονται αναλυτικά οικονομικά στοιχεία;

Η διαφάνεια δεν είναι πολυτέλεια. Είναι βασική προϋπόθεση για την εμπιστοσύνη των πολιτών.

Θα μπορούσε να υπάρχει διαφορετικό μοντέλο;

Σε αρκετές χώρες εφαρμόζονται συστήματα επιστροφής χρημάτων (deposit-return systems) για ορισμένες κατηγορίες προϊόντων και συσκευασιών.

Ο καταναλωτής πληρώνει ένα ποσό κατά την αγορά και το λαμβάνει πίσω όταν επιστρέφει το προϊόν.

Ένα αντίστοιχο μοντέλο θα μπορούσε θεωρητικά να εφαρμοστεί ευρύτερα και σε ορισμένες ηλεκτρονικές συσκευές.

Οι υποστηρικτές αυτής της προσέγγισης θεωρούν ότι:

• Ενισχύεται η συμμετοχή των πολιτών.
• Μειώνεται η ανεξέλεγκτη απόρριψη αποβλήτων.
• Ο πολίτης ανταμείβεται για τη συμβολή του.
• Δημιουργείται αίσθημα δικαιοσύνης στο σύστημα.

Οι επικριτές απαντούν ότι η εφαρμογή ενός τέτοιου μοντέλου θα αύξανε τη γραφειοκρατία και το κόστος διαχείρισης.

Η συζήτηση παραμένει ανοιχτή.

Συμπέρασμα

Η ανακύκλωση αποτελεί αναγκαίο εργαλείο για την προστασία του περιβάλλοντος και την εξοικονόμηση φυσικών πόρων. Παράλληλα όμως, οι πολίτες που χρηματοδοτούν το σύστημα μέσω των αγορών τους δικαιούνται να ζητούν διαφάνεια, λογοδοσία και σαφείς απαντήσεις για τη διαχείριση των πόρων.

Το ουσιαστικό ερώτημα δεν είναι αν πρέπει να ανακυκλώνουμε. Το ερώτημα είναι αν τα συστήματα ανακύκλωσης λειτουργούν με τρόπο που επιτρέπει στους πολίτες να γνωρίζουν πώς αξιοποιούνται τα χρήματά τους και ποια είναι τα πραγματικά αποτελέσματα που επιτυγχάνονται.

Σε μια δημοκρατική κοινωνία, η απαίτηση για διαφάνεια δεν είναι αμφισβήτηση της ανακύκλωσης. Είναι απαίτηση για καλύτερη διαχείριση και μεγαλύτερη λογοδοσία απέναντι σε όσους τελικά χρηματοδοτούν το σύστημα: τους ίδιους τους πολίτες.

Ερευνα:k-proothisi

Πληροφορίες:Chat Gpt

Read More